دمپر بین کانالی

دمپر بین کانالی چیست؟

دمپر بین کانالی یک دستگاه مکانیکی است که برای کنترل جریان هوا در سیستم های تهویه مطبوع استفاده می شود. این دمپرها در مسیر کانال های هوا قرار می گیرند و با حرکت پره های خود، میزان جریان هوا را تنظیم می کنند.

دمپر بین کانالی برای کنترل شدن میزان هوای در جریان در کانال هوا و یا مجراهای مشابه استفاده می گردد. به نوعی دبی در جریان در مسیر را چه در کانال هوا و چه در پشت دریچه های تنظیم کرده و یا مانع جریان می شود. نحوه کار کرد این دمپر ها تشکیل شده از چند پره قابل تنظیم توسط اهرم می باشد که با دستگیره دستی و با برقی حرکت میکنند و جریان هوا را کنترل می نمایند. در ادامه انواع این مدل از دمپر ها که شامل مدل های ضد حریق، مدل هوابر، مدل بادی (بالانس دمپر) ، مدل ۷ و ۸ ای ، مدل موازی، مدل کانال گرد و مدل پشت دریچه گرد ( پروانه ای ) می باشد.

انواع دمپر بین کانالی

اصلی ترین تقسیم بندی در این مدل دمپر به مقطع چهارگوش و گرد مربوط می شود. در واقع دمپر بین کانالی به دو دسته ی گرد و چهارگوش تقسیم می شود که هر دسته به خودی خود دارای زیرمجموعه های متنوع می باشد:
دمپر بین کانالی چهارگوش

•  دمپر بین کانالی چهارگوش موازی: این دمپر دارای مقطع چهارگوش با پره های موازی و همسو می باشد. عملکرد این دمپر به سه صورت دستی، برقی و بادی صورت می گیرد.
• دمپر بین کانالی چهارگوش هفتی-هشتی: پره های این دمپر نسبت به هم تقابل فاز داشته و بصورت قرینه نسبت به یکدیگر باز و بست می شوند. این دمپر بین کانالی به دو صورت دستی و برقی مورد کاربرد قرار می گیرد.
• دمپر بین کانالی چهارگوش هوابر: این دمپر دارای یک پره ی بزرگ و هلالی شکل است که با فرمان دسته دمپر بصورت یکجا، باز و بسته می شود. کارکرد این مدل نیز بصورت دستی و برقی میسر است.
• دمپر بین کانالی چهارگوش ضدحریق: در این حالت کاربری دمپر به حالت ضدحریق می باشد و پره های دمپر با فنر و فیوز دستی یا با استفاده از موتور ضد حریق صورت می پذیرد.

دمپر بین کانالی گرد
در حالتی که مقطع دمپر بین کانالی دارای ساختار گرد باشد، پره ی دمپر بصورت دیسکی با امکان بازشوندگی با زاویه ی صفر و نوددرجه می باشد. کارکرد این دمپر نیز به سه صورت دستی، برقی و بادی انجام می پذیرد.

علت استفاده از دمپر بین کانالی

یکی از قسمت‌های درون سیستم تهویه برای کنترل جریان هوا درون کانال دمپر بین کانالی است. در صورت تمایل برای افزایش یا کاهش عبور هوا از کانال استفاده از دمپر الزامی به ‌حساب می‌آید. در واقع دمپر یکی از اجزای تشکیل‌دهنده سیستم‌های تهویه است. در صورت عدم وجود دمپر درون سیستم‌های تهویه عملکرد آن‌ها با مشکلات جدی روبه‌رو خواهد شد. امکان قطع جریان هوا به وسیله این دمپرها وجود دارد.

چگونگی عملکرد دمپر بین کانالی و هدف استفاده از آن

کنترل میزان جریان هوای عبوری از کانال‌ها کاربرد اصلی استفاده از دمپر بین کانالی در سیستم‌های تهویه به حساب می‌آید. کاربرد و هدف استفاده از هر یک از این انواع دمپر تفاوت جزئی با یکدیگر دارند. هدف اصلی در انواع مختلف دمپر کنترل و هدایت میزان جریان هواست. دمپرهای بین کانالی انواع مختلفی دارند. بسیاری از دمپرها تنها دارای یک پره هستند. برخی از انواع دیگر دمپرها نیز سه یا پنج پره دارند.

در صورت وجود بیش از یک پره در دمپر این پره‌ها به یکدیگر متصل می‌شوند. قطعه اتصال‌دهنده پره‌ها به یکدیگر در دمپر اهرم‌ها هستند. گردش این پره‌ها به وسیله دستگیره مخصوص انجام می‌گیرد. همان‌طور که پیش‌تر به این موضوع اشاره کردیم پره‌ها دارای انواع مختلفی هستند. در برخی از دمپرها دستگیره دمپر از نوع الکتریکی بوده و در سایر دمپرها این قطعه به صورت دستی عمل می‌کند. این پره‌ها نقش اساس در نحوه عملکرد موتور دارند. در ادامه به عملکرد پره‌ها بیشتر می‌پردازیم.

نقش اصلی دمپر به وسیله پره‌های این وسیله انجام می‌شود. در واقع و وظیفه کاهش و یا افزایش میزان جریان عبوری از کانال‌ها بر عهده این پره‌هاست. در صورت اختلال در عملکرد پره‌ها، دمپر توانایی انجام وظیفه خود را بر عهده نخواهد داشت. از این ‌جهت استفاده از پره‌ها برای جریان هوا الزامی به حساب می‌آید. جنس دمپر در اکثر مواقع از یک نوع فلز است. برای ساخت آن معمولا از فلز آلومینیوم و یا فلز استیل استفاده می‌شود.

جنس دمپر بین کانالی

وزن پره‌های دمپر باید بسیار پایین باشد. در صورت بالا بودن وزن پره‌ها عملکرد دمپر به طور کلی دچار اختلال جدی خواهد شد. از دیگر نکات مهم در طراحی پره‌های دمپر بادی میزان ضخامت ورق استفاده شده برای ساخت پره‌هاست. این ورق غالباً از جنس فلز آلومینیوم است. با استفاده از فلز آلومینیوم در ساخت پره‌های این قطعه می‌توان از سبکی و کیفیت بالای آن در هنگام فعالیت اطمینان داشت. ضخامت این پره‌ها معمولا نزدیک به سه‌چهارم یک میلیمتر بیش‌تر نمی‌شود. ضخیم بودن پره‌ها دمپر باز و بسته‌ شدن آن را کندتر می‌کند. در برخی از مواقع باز یا بسته شدن به موقع پره‌ها اهمیت بسیار بالایی دارد. پس از پایین آمدن میزان فشار هوا بنا بر دلایل مختلف پره‌های این دمپر نیز به وسیله اهرم‌های درون آن بسته خواهند شد. دقت در طراحی پره‌های این نوع دمپر بین کانالی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. در صورت پایین بودن میزان دقت در طراحی این پره‌ها عملکرد آن‌ها به درستی نخواهد بود.

عملکرد متفاوت دمپرهای دستی و دمپرهای موتوری

همان‌طور که پیش‌تر به این موضوع اشاره کردیم دمپرها دارای انواع مختلفی هستند. به طور کلی دمپرها را با توجه به معیارهای مختلف طبقه‌بندی می‌کنند. تفاوت در دمپر موتوری و دستی در چگونگی تنظیم پره‌های آن‌هاست. در دمپرهای دستی این عمل با توجه به نیروی دست انجام می‌پذیرد. در واقع در کنار این نوع دمپر بین کانالی قرار دارد. میزان ‌باز بودن پره‌ها نیز به وسیله این دسته تنظیم می‌شود. در دمپرهای موتوری عملکرد این پره‌ها به وسیله یک موتور است.

اهمیت استفاده از دمپر بین کانالی

• کنترل جریان هوا: دمپرهای بین کانالی به شما امکان می دهند تا میزان جریان هوا را در هر قسمت از سیستم تهویه مطبوع تنظیم کنید. این امر به شما کمک می کند تا دما و رطوبت را در فضای مورد نظر خود به طور دقیق کنترل کنید.
• صرفه جویی در انرژی: تنظیم صحیح جریان هوا می تواند به صرفه جویی در مصرف انرژی کمک کند. به عنوان مثال، اگر در یک منطقه سردسیر زندگی می کنید، می توانید با کاهش جریان هوا به اتاق های کمتر استفاده شده، از هدر رفت گرما جلوگیری کنید.
• بهبود کیفیت هوا: دمپرهای بین کانالی می توانند به بهبود کیفیت هوا در فضای مورد نظر شما کمک کنند. به عنوان مثال، می توانید با تنظیم جریان هوا به سمت دریچه های ورودی هوا، از ورود گرد و غبار و آلاینده ها به فضای مورد نظر خود جلوگیری کنید.
• ایمنی در برابر آتش سوزی: برخی از دمپرهای بین کانالی دارای ویژگی ضد حریق هستند. این دمپرها در صورت وقوع آتش سوزی به طور خودکار بسته می شوند و از گسترش آتش به سایر قسمت های ساختمان جلوگیری می کنند.

دمپر بین کانالی سایز بزرگ

نتیجه‌گیری

دمپر دریچه یا صفحه ای است که جریان هوا را در داخل کانال، دودکش، جعبه VAV، هواگیر یا سایر تجهیزات حمل و نقل هوا متوقف یا تنظیم می کند. به طور کلی دمپر جریان هوا دارای انواع مختلفی است. عملکرد کلی تمامی دمپرهای بین کانالی تفاوت زیادی ندارد. وظیفه تمامی دمپرها کنترل میزان عبور جریان هوا از کانال است. پره‌های دمپرها را معمولا از جنس فلز آلومینیوم می‌سازند. از انواع دمپرها می‌توان به دمپر ضدحریق و دمپر بادی اشاره کرد. وظیفه دمپر ضدحریق کنترل میزان عبور هوا برای جلوگیری از آتش‌سوزی است. دمپرهای بادی نیز با توجه میزان فشار هوای محوطه، پره‌های دمپر را باز یا بسته می‌کند.